Η πρόληψη αποτελεί βασικό μέρος της οδοντιατρικής φροντίδας. Ο τακτικός έλεγχος βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό αλλαγών στη στοματική υγεία, ώστε πιθανά προβλήματα να αξιολογούνται και να αντιμετωπίζονται εγκαίρως.
Η συχνότητα των επισκέψεων δεν είναι ίδια για όλους· καθορίζεται ανάλογα με την κατάσταση της στοματικής υγείας και τις ανάγκες κάθε ασθενή.
Έλεγχος των δοντιών, των ούλων και της στοματικής κοιλότητας, με αξιολόγηση τυχόν αλλαγών ή συμπτωμάτων.
Πραγματοποιείται όταν κρίνεται απαραίτητος για τη διάγνωση ή την παρακολούθηση της στοματικής υγείας. Δεν αποτελεί απαραίτητα μέρος κάθε επίσκεψης.
Απομάκρυνση πλάκας και τρυγίας, όταν υπάρχει σχετική ανάγκη, με στόχο τη διατήρηση της υγείας των δοντιών και των ούλων.
Οδηγίες για τη στοματική υγιεινή και τις καθημερινές συνήθειες, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε ασθενή. Η εξατομίκευση της πρόληψης και των επανελέγχων αποτελεί βασική αρχή των σχετικών κατευθυντήριων οδηγιών.
Ο προληπτικός έλεγχος δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση μιας ενόχλησης. Απευθύνεται σε όσους θέλουν να παρακολουθούν συστηματικά τη στοματική τους υγεία, αλλά και σε ασθενείς που χρειάζονται συχνότερη παρακολούθηση λόγω της ατομικής τους κλινικής εικόνας.
Το κατάλληλο διάστημα μέχρι τον επόμενο έλεγχο αποφασίζεται μετά την αξιολόγηση των αναγκών και των παραγόντων κινδύνου του κάθε ασθενή.
Δεν υπάρχει ένα ίδιο χρονικό διάστημα για όλους. Η συχνότητα των ελέγχων καθορίζεται με βάση τη στοματική υγεία, το ιστορικό και τον κίνδυνο εμφάνισης οδοντιατρικών προβλημάτων και μπορεί να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.
Οι ακτινογραφίες δεν πραγματοποιούνται βάσει ενός ίδιου προγράμματος για όλους. Η απόφαση λαμβάνεται μετά την κλινική αξιολόγηση και μόνο όταν η απεικόνιση αναμένεται να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη διάγνωση, την παρακολούθηση ή τον σχεδιασμό της φροντίδας. Οι νεότερες συστάσεις της ADA δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εξατομικευμένη και κλινικά αναγκαία χρήση της απεικόνισης.
Επίμονη αιμορραγία ή διόγκωση των ούλων, πόνος, κινητικότητα δοντιών ή άλλες αξιοσημείωτες αλλαγές στη στοματική υγεία είναι λόγοι για να ζητηθεί οδοντιατρική αξιολόγηση νωρίτερα από τον προγραμματισμένο επανέλεγχο.
Η πρόληψη δεν βασίζεται μόνο στην εξέταση των δοντιών. Το ιατρικό και οδοντιατρικό ιστορικό, προηγούμενες θεραπείες, αλλαγές στη στοματική υγεία, συνήθειες και παράγοντες κινδύνου βοηθούν τον οδοντίατρο να προσαρμόσει τόσο τις οδηγίες φροντίδας όσο και τον χρόνο του επόμενου ελέγχου.